“De Juf en de Kunst” praat met Peter Sambros

In de serie “De Juf en de Kunst” duikt onze collega Maria Hendriks-Jacobs de diepte in met verschillende docenten, kunstenaars, muzikanten en theatermakers uit het CVU-netwerk. Dit keer spreekt ze met Peter Sambros: artistiek leider van de Muziekroute en daarnaast ook muzikant, componist en workshopleider. 

Terwijl ik klaar zit met het grote, lege vel papier voor me en met mijn hoofd vol vragen, zie ik hem uit de verte aan komen lopen. Peter Sambros. In de Centrale Bibliotheek op de Neude in Utrecht voeren we het dertiende gesprek van De Juf en de Kunst. Peter is met de MuziekRoute al lange tijd verbonden aan Creatief Vermogen Utrecht en vandaag bevraag ik hem over zijn werk als artistiek leider van de MuziekRoute, zijn eigen makerschap en wat hem zoal inspireert.

Kom je uit een muzikaal nest?

“Totaal niet! Mijn vader was zakenman, altijd druk met zijn werk. Van hem, noch van mijn moeder, heb ik de liefde voor muziek meegekregen.

Ik herinner mij een moment dat ik een soort visioen kreeg op het schoolplein; ik zag kleuren in de verte. Als een belofte in de toekomst. Het maakte mij duidelijk dat het leven dat echt bij mij paste daar was.”

“Twee momenten in mijn jeugd waren van grote invloed op mijn muzikale loopbaan. Mijn oudere broer speelde in een bandje. Ze repeteerden in de garage en zochten een bassist. Dat werd ik! Ik heb het al doende geleerd en vond het samen muziek maken en zelf bedenken te gek. Daarnaast kwam ik op een nieuwe middelbare school waar je – tot mijn blijdschap – muziek in je pakket kon kiezen. Met een groepje kreeg ik les van jazzpianist Math Scheffer. Ik denk met veel plezier terug aan hem, Mathje! Hij was enorm stimulerend voor mij en heeft ervoor gezorgd dat ik door wilde gaan in de muziek.”

“Ik ging contrabas studeren op het Hilversums Conservatorium, richting jazz. Ik woonde in Utrecht. Mijn leven stond nu echt in het teken van de muziek. Ondanks de inspirerende docenten, viel de studie uiteindelijk toch wat tegen. Ik kon er onvoldoende mijn creativiteit kwijt; de focus lag erg op jazz en ‘hoe dat hoort’. Later in mijn studie ging ik samenspelen met studenten van het Amsterdams Conservatorium. Deze opleiding was meer gericht op vrije improvisatie en in deze scene voelde ik me al meer thuis. Toch heb ik doorgezet in Hilversum en ben ik na vijf jaar afgestudeerd.”

“Via een vriend kwam ik in contact met de Kleinkunstacademie in Amsterdam. Ik ontmoette daar allemaal interessante mensen, zoals Marjolein Touw, Daniël Samkalden, Lenette van Dongen en Sanne Wallis de Vries. Er ging een wereld voor mij open! Met Sanne ben ik intensief gaan samenwerken. We haalden het beste in elkaar naar boven in het maken van liedjes. Ik werd theatermuzikant en ik wist: dit is het visioen dat ik op het schoolplein had. Hier moet ik zijn! Ongeveer vijfentwintig jaar heb ik vervolgens met verschillende artiesten en gezelschappen, waaronder Orkater, Het Filiaal en Meral Polat getoerd. Het werken met theater vond -en vind- ik fantastisch. Alles wat op het toneel gebeurt heeft betekenis; elke noot die je speelt, elke blik, elke beweging zegt iets. Ik houd van die geconcentreerde aandacht, het multidisciplinaire en de eindeloze mogelijkheden. De ervaring die ik opdeed, gebruik ik in mijn huidige werk bij de Muziekroute. Bijvoorbeeld als we aan het eind van het schooljaar met de schoolkinderen een grote presentatie geven voor leerkrachten en ouders.”

“Van het geld dat ik verdiende aan auteursrechten kon ik een eigen studio kopen en ben ik gaan componeren voor veel artiesten. In Amsterdam, waar ik toen woonde, heb ik veel lesgegeven in mijn thuispraktijk. Eerst alleen individueel, later heb ik ook bandjes begeleid.”

Hoe ben je uiteindelijk bij de MuziekRoute beland?

“Daar ging nog een hele periode aan vooraf. Ik heb onder meer gewerkt voor Stichting Pageno, een initiatief van Jaap en Aaltje van Zweden. Papageno is een organisatie die zich met allerlei initiatieven en activiteiten richt op de ontwikkeling van kinderen en jongeren met autisme. Ook werkte ik een tijd voor Stichting Tamino in Amsterdam, waarvoor ik muzieklessen gaf in het hele speciaal onderwijs. Ook ben ik toen muziekdocenten gaan trainen en coachen. Langzaam veroverde dit werk steeds meer mijn hart! De eigenheid, de onvoorspelbaarheid, de eerlijkheid van deze kinderen en jongeren maken dat ik het heel fijn vind om muziek met hen te maken. Helemaal op maat. “Wat wil je leren?”, vraag ik dan. Kinderen kunnen dit meestal goed zelf aangeven. Daar op inspelen, is mijn kracht denk ik. De lat mag wat mij betreft hoog liggen!”

“In samenwerking met Tamino en het Prins Claus Conservatorium heb ik in Groningen een tweejarig nascholingstraject opgezet voor muziekdocenten en leerkrachten; Muziekspecialist in het Speciaal (Basis) Onderwijs. Het is een vak apart en vraagt pedagogische vaardigheden die je niet altijd op een pabo of conservatorium leert. Ik heb de trainingen in allerlei steden gegeven, tot ik het saai begon te vinden voor mezelf en ik een nieuwe uitdaging moest zoeken.”

“Ik verhuisde terug naar Utrecht, waar ik jeugdtheater maakte met Het Filiaal Theatermakers (ook een partner in het netwerk van Creatief Vermogen Utrecht). In die periode kwam, naast de liefde, de MuziekRoute op mijn pad! Dit is inmiddels zo’n negen jaar geleden.”

Kun je wat meer vertellen over jullie werk?

“Er is in de loop der jaren veel veranderd bij de MuziekRoute. En nog altijd zijn we als organisatie continu in ontwikkeling. Inmiddels geven we muzieklessen op bijna alle basisscholen in Overvecht en op een aantal scholen in Rivierenwijk/Dichtersbuurt. We gaan langdurige relaties aan met de scholen. Onze docenten, die allemaal ook uitvoerend muzikant en maker zijn, werken met een doorlopende leerlijn in de groepen 1 t/m 8. Mijn collega Rachid Khelifi  en ik geven ook regelmatig trainingen aan leerkrachtenteams, vaak samen met de muziekdocent van de MuziekRoute die op betreffende school lesgeeft. Als we met een groep leerlingen werken, is daar altijd de groepsleerkracht bij aanwezig. Zo leren we van elkaar. Ieder met zijn eigen expertise, zo vormen we een goed team.”

“Ik kan wel zeggen dat we momenteel een dreamteam hebben bij de MuziekRoute! Geert van Boxtel is sinds een aantal jaar onze directeur. Rachid Khelifi, artistiek adviseur, is mijn ‘partner in crime’ met wie ik over alles kan sparren. Hij is heel belangrijk voor mij en voor de organisatie.

“Ons gezamenlijke uitgangspunt is creative music making. Hierbij neem je jezelf en de groep als uitgangspunt. Eigenaarschap, eigenheid, creativiteit en samenwerken vormen de basis van onze aanpak. In onze lessen gaat het om ontdekken, ervaren en zelf maken. Kinderen leren hoe je samen met een groep muziek maakt vanuit ieders eigen inbreng. Verschillende achtergronden, ideeën en emoties krijgen daarbij allemaal een plek in de les.”

“We helpen elkaar door intervisiebijeenkomsten en regelmatig bij elkaars lessen te kijken en elkaar feedback te geven. We werken vaak met jonge afgestudeerde “HKU Musician 3.0” -muzikanten. Door zelf muziek te maken en een veilige sfeer te creëren, nodigen we kinderen uit zichzelf te laten zien. Docenten worden in het beste geval rolmodellen. Ze laten zien; zo kan het ook! Veel kinderen in Overvecht voelen de druk om te presteren. Ze moeten het beter doen dan hun ouders, goede cijfers halen, geld verdienen later, ‘het maken in de maatschappij’. In de muzieklessen mogen ze zichzelf zijn, plezier en ontspanning ervaren en leren ze op een positieve manier met elkaar samenwerken en -spelen.”

“De nauwe samenwerking met de scholen is van groot belang. In teamtrainingen laten we leerkrachten zelf ervaren hoe spannend en fijn het is muziek te maken, bijvoorbeeld door ze in een microfoon te laten zingen. Zo krijgen ze meer feeling met het vak en ervaren ze wat het voor leerlingen kan betekenen.”

Jullie verbinden binnenschoolse met buitenschoolse muziekeducatie. Hoe doen jullie dat?

“Dat klopt. We organiseren muzieklessen na school en in de vakantieweken. Kinderen die bijvoorbeeld in de les op school geïnspireerd zijn geraakt en een muziekinstrument willen leren bespelen, kunnen zich hiervoor inschrijven. Er is ook een MuziekRouteBand, die kinderen de mogelijkheid geeft zich verder te ontwikkelen in het samen musiceren. Daarnaast organiseren we in de schoolvakanties de MuziekRoute Vakantieweken. Het aanbod kunnen we gratis doen. Het feit dat muziek maken zo voor iedereen in de wijk toegankelijk is, heeft echter ook een keerzijde; het kan als vrijblijvend worden gezien en dat is niet wat we willen. Om die reden hebben we nu een zogenaamde goldcard bedacht die we een aantal ‘uitverkorenen’ geven met de mededeling: Gefeliciteerd! Jij bent geselecteerd! Maar natuurlijk mogen de kinderen die echt graag willen gewoon ook meedoen.”

“In de MuziekRoute Vakantieweken werken we samen met andere organisaties in Utrecht, zoals de Herman Brood-academie (MBO), Muziqu (muziekschool op de Plompetorengracht) en Catching Cultures Orchestera (interculturele muziek).”

“Aan het einde van het schooljaar, sluiten we altijd af met een spectaculair concert in Zimihc Stefanus. Alle kinderen kunnen laten horen wat ze geleerd hebben. We spelen zelf mee, de leerkrachten nemen deel en daarnaast nodigen we professionele muzikanten uit. Door zo groots en feestelijk af te sluiten, met ouders en buren erbij, geven we de kinderen een succeservaring die ze niet snel zullen vergeten.”

Wat betekent muziek voor jou?

“Als eind twintiger hoorde ik ’s nachts Radiohead op de radio. Het was dat ik al lag, maar anders was ik steil achterovergeslagen. Ik ben de hele nacht wakker gebleven en s’ morgensvroeg naar de Bijenkorf gesneld om de CD “OK Computer” te kopen. Hier ligt wat mij betreft de kracht van muziek. Ik kan niet met woorden uitleggen waarom ik deze muziek zo geweldig vind. De taal van muziek gaat verder dan onze ratio.”

“Afgelopen jaar was ik met mijn oudste zoon, inmiddels dertig, naar het Radiohead concert in Berlijn. Heel bijzonder om die samen mee te maken. Er waren heel veel jonge fans in de zaal, dat vond ik mooi en hoopvol. Achter ons stonden een paar jonge jongens alles mee te zingen, compleet met tweede stem!”

Peter straalt helemaal als hij vertelt over wat muziek teweeg kan brengen.

Dit is de reden dat hij al zoveel jaren muziek maakt en via de MuziekRoute kinderen in contact brengt met muziek.

 “Creatief Vermogen Utrecht faciliteert mede wat wij kunnen doen in Overvecht en Rivierenwijk. De inhoudelijke uitwisseling met andere creatieve aanbieders en scholen vind ik waardevol en het smaakt naar meer. Ook de rol die wij via CVU spelen op de Pabo’s zie ik als nuttig; we inspireren de leraren van de toekomst!”

20 april 2026

Bibliotheek Utrecht

Maria Hendriks-Jacobs