Kopa & KBS de Zeven Gaven, JazzSingel en de Pijlstaart

Iedereen wist dat het niet kon totdat er iemand kwam die het niet wist

In de intensieve samenwerking tussen Kopa en drie basisscholen wordt toegewerkt naar een leerlijn creatief vermogen die door de leerkrachten zelf uitgevoerd wordt. Naar aanleiding van vragen vanuit de school ondersteunt Kopa op maat en introduceert bijvoorbeeld nieuwe materialen en technieken. Kopa werkt daarbij vanuit de beeldende kunsten in de breedste zin des woords. Kunstenaars, architectuur, mode of moeilijke vragen vormen de kapstok voor een creatieve ontdekkingsreis. Kopa daagt leerkrachten uit te werken met een helder kader, waarbinnen veel ruimte is voor de leerling en diens eigen creatieve proces.

  • Maar wat is dat dan, creativiteit? Voor Kopa gaat het zeker niet om het maken van de mooiste tekening. Eerder om durven proberen, mogen falen en van daaruit weer nieuwe ideeën laten ontstaan. Creatief denken en doen zijn daarin onlosmakelijk met elkaar verbonden. Vier jaar co-creatie tussen de kunstenaars van Kopa en de betrokken leerkrachten hebben een stevig fundament gelegd voor een open leerlijn creatief vermogen voor de groepen 1 tot en met 8, opgebouwd uit materiaalkisten en ondersteund met lesmateriaal, inspiratie en vaardigheidstrainingen. De gastlessen van de kunstenaars dienden als voorbeeld voor de leerkrachten en vaardigheden werden in teamtrainingen verdiept. Praktische uitdagingen werden gezamenlijk om-gedacht. Hoe kunnen we trots bij onze leerlingen stimuleren? Om die reden werd in projectweken ook samen gewerkt met het AAMU (Aboriginal Art Museum), het Universiteitsmuseum en het Volksbuurtmuseum. Zo konden we actieve en reflectieve kunstbeleving verbinden en het werk van leerlingen een podium geven. De leerlingen van de Pijlstaart hebben zo al twee keer hun werk in een echt museum tentoongesteld. Stoer!

     

  • “Kunst beschouwen en kunst maken is in mijn lessen veel meer door elkaar heen gaan lopen.”

    “Die ene, doorgaans heel bewegelijke leerling, zit nu al een uur met de tong uit de mond te plakken!”

    “Door de pijlers heel helder te maken, kan alles. Materiaal is helder (papier, knopen en klei) en de opdracht dat er een beestje gemaakt moet worden. Het is precies genoeg om de verbeeldingskracht en het creatief denken te prikkelen. Omdat er geen ‘goed’ of ‘fout’ bestaat, kan iets wat aanvankelijk ‘mis’ ging uiteindelijk tot een resultaat leiden waar de leerling heel trots op is.”

    FOCUS OP CREATIEF DENKEN EN CREATIEF DOEN KINDGEDRAG
    creatief denken en creatief doen Vanuit de gegeven kaders is er alle ruimte om steeds opnieuw te kijken en na te denken over hoe het ook kan. Soms ontdek je door te doen, soms door na te denken. Tussen die twee diamantstralen beweegt de leerling tijdens de kunstlessen. Kan je de gegeven kaders ook van de buitenkant bekijken?

    KIND OVER HET PROJECT
    Abdelmajid, groep 4
    “Kunst is niet moeilijk, ik kan kunst maken!”

    LEERKRACHTGEDRAG
    “Als leerkracht neem ik een coachende rol aan. Ik ben Pionier! Dat wil zeggen dat ik het proces voorop stel, inspireer en mijn oordeel uitstel. Ik faciliteer de leerlingen door goed te luisteren, kijken en veel vragen te stellen. Wat, als….?”

  • Kopa ontwikkelt vraaggestuurde voorbeeldlessen en teamtrainingen Het doel is dat kunst een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks onderwijs is, waarbij de doorgaande leerlijn creatief vermogen is ingebed in het curriculum en grotendeels wordt uitgevoerd en gedragen door het vaste docententeam. Kopa helpt dit te realiseren in vier fases: ontdekken, ontwikkelen, verdiepen en verankeren. Van het ervaren van je eigen creativiteit gaat een enorme kracht uit. Die kracht leert je in mogelijkheden te denken en stimuleert je om je eigen leven vorm te geven. Inspireren en uitdagen zijn belangrijk tijdens de kunstlessen. In de teamtrainingen wordt gewerkt aan het ‘niet weten’, ‘fouten’ maken en de bewustwording van de waarde daarvan: de leerkracht als schatzoeker, naar de diamant van creatief vermogen. Voor de leerkracht die zelf de kunstles begeleidt, heeft Kopa het model van de Pionier! ontwikkeld. Dit model beschrijft en verbeeldt de grondhouding waarmee de leraar voor de klas staat en de leerling faciliteert in zijn creatieve proces. Niet alles kan, ook in een kunstles gelden regels voor gedrag, werkvormen en kaders. Maar het betekent wel dat de leerkracht niet alle antwoorden heeft of hoeft te hebben. Die heeft de leerling, of hij ontdekt ze onderweg. Naast een vaardige leerkracht vraagt cultuuronderwijs ook van een school dat ze een duidelijke visie ontwikkelt en richting kiest. Om dit te ondersteunen ontwikkelde Kopa samen met de HKU de toolbox ‘Dot derde boom rechts’ http://kopakan.nl/cultuuradvies/toolbox-cultuureducatie/

    LEERKRACHT OVER HET PARTNERSCHAP:
    Klaas Dijkstra, groepsleerkracht bovenbouw
    “Het basiswoord van onze samenwerking is ‘trots’. Trots op de eigen creativiteit en die van de ander. Het partnerschap staat inmiddels goed op de kaart. Het wordt als onderwerp van de reguliere vergadering meegenomen en komt aan de orde tijdens de functioneringsgesprekken.”

    CULTURELE PARTNER(S) OVER HET PARTNERSCHAP:
    De Pijlstaart kwam met vragen als: ‘Hoe kunnen we stimuleren dat de leerlingen trots zijn op hun werk?’, ‘Hoe kunnen we ons cultuurprofiel helderder vormgeven?’ en ‘Hoe komen we van het platte vlak af, kunnen we meer drie-dimensionaal werken?’. Die vragen zijn leidend voor de inhoud van de projecten die we samen maken. De kracht van het partnerschap zit in het luisteren naar elkaar: wat wil de ander, of wat heeft de ander in te brengen? Daarmee staat of valt het succes van de samenwerking.

DIAMANTSTRALEN
Creatief Denken

“Behalve de inhoudelijke verdieping die ik uit de samenwerking met leerkrachten, collega’s en het lerend netwerk haal, levert het contact met de leerlingen voor mijn eigen kunstenaarschap op dat ik weer voel dat ik ook mag spelen.”


Manja Eland
artistiek leider Kopa

“Ik zie dat onze leerlingen zich bewuster zijn van hun creativiteit dan een aantal jaren geleden. In groep 7 hadden veel leerlingen last van perfectionisme, maar ik hoor nooit meer: ‘Dat kan ik écht niet!’.”


Klaas Dijkstra

groepsleerkracht bovenbouw

Creatief Vermogen Utrecht is onderdeel van:

cvwitUtrechts Centrum voor de Kunsten
Domplein 4
3512 JC Utrecht

Volg ons

twitter   facebook   youtube

Hou me op de hoogte